TÜRK–JAPON BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ

AKADEMİK BİRİMLER YAPILANMA VE GELİŞİM ÇERÇEVESİ

1. Amaç

Bu dokümanın amacı, Türk–Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin akademik birimlerinin kurulmasına, geliştirilmesine, yönetilmesine, değerlendirilmesine ve sürdürülebilir biçimde büyütülmesine ilişkin temel ilke, öncelik ve uygulama çerçevesini belirlemektir. Doküman; fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, bölümler, lisans ve lisansüstü programlar ile akademik faaliyetleri destekleyen kurul, komite ve danışma mekanizmalarının birbirleriyle uyumlu şekilde yapılandırılmasına yönelik kurumsal bir yol haritası niteliğindedir.

TJU’nun akademik yapılanması, Türkiye ve Japonya’nın yükseköğretim, bilim, teknoloji, araştırma ve sanayi alanlarındaki güçlü yönlerini bir araya getiren özgün bir üniversite modeli üzerine inşa edilecektir. Bu modelin temelinde araştırma odaklılık, uluslararasılaşma, disiplinlerarası çalışma, yenilikçi eğitim, sanayi ile bütünleşme ve toplumsal etki oluşturma anlayışı yer alacaktır. Akademik birimler yalnızca eğitim programlarının yürütüldüğü idari yapılar olarak değil; araştırma projelerinin geliştirildiği, yeni teknolojilerin üretildiği, uluslararası bilimsel ağların oluşturulduğu ve nitelikli insan kaynağının yetiştirildiği akademik ekosistemler olarak tasarlanacaktır.

Üniversitenin akademik organizasyonu oluşturulurken başlangıç dönemindeki öğrenci ve öğretim üyesi sayıları, mevcut fiziki altyapı, laboratuvar kapasitesi, ulusal ve uluslararası akademik ihtiyaçlar, Türkiye ile Japonya arasındaki stratejik iş birliği alanları ve üniversitenin uzun vadeli büyüme hedefleri birlikte dikkate alınacaktır. Yeni birim ve programların açılması, yalnızca niceliksel büyüme amacıyla değil; akademik ihtiyaç, bilimsel kapasite, sürdürülebilir insan kaynağı, araştırma altyapısı ve toplumsal etki potansiyeli temelinde gerçekleştirilecektir.

TJU akademik birimlerinin temel misyonu; uluslararası standartlarda nitelikli eğitim vermek, öncelikli bilim ve teknoloji alanlarında ileri düzey araştırmalar yürütmek, Türkiye’nin toplumsal ve ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmak, Türkiye ile Japonya arasındaki akademik ve bilimsel iş birliğini güçlendirmek ve bilimsel bilgi ile teknolojik yeniliklerin üretilmesine öncülük etmek olarak tanımlanmaktadır. Bu misyon doğrultusunda akademik birimler; öğrencileri yalnızca mevcut bilgi ve teknolojileri kullanan bireyler olarak değil, yeni bilgi üreten, karmaşık problemleri çözebilen, etik sorumluluk taşıyan ve uluslararası ortamlarda çalışabilen araştırmacılar, mühendisler ve yenilikçiler olarak yetiştirecektir.

Akademik yapılanma, üniversitenin stratejik planı, araştırma politikası, uluslararasılaşma stratejisi, insan kaynakları politikası, eğitim ve öğretim politikası ile kalite güvencesi sistemiyle bütünlük içinde yürütülecektir. Böylece akademik birimlerin kararları, kaynak kullanımı, personel planlaması, program geliştirme faaliyetleri ve performans hedefleri üniversitenin genel kurumsal öncelikleriyle uyumlu hale getirilecektir.

2. Akademik Yapının Temel İlkeleri

Araştırma Odaklılık

TJU’da eğitim ve araştırma faaliyetleri birbirinden bağımsız süreçler olarak değil, birbirini tamamlayan temel akademik işlevler olarak ele alınacaktır. Lisans eğitiminden itibaren öğrencilerin laboratuvar çalışmaları, araştırma projeleri, tasarım faaliyetleri, bilimsel problem çözme süreçleri ve sanayi odaklı uygulamalarla karşılaşmaları sağlanacaktır. Öğretim üyelerinin yürüttüğü araştırmaların uygun unsurları ders içeriklerine, öğrenci projelerine ve bitirme çalışmalarına yansıtılacak; öğrencilerin üniversitenin araştırma merkezleri, laboratuvarları ve proje ekipleri içinde aktif rol almaları teşvik edilecektir.

Akademik birimlerin kurulması ve gelişimi, üniversitenin öncelikli araştırma alanlarıyla ilişkilendirilecektir. Deprem ve afet bilimleri, yapay zeka ve dijital teknolojiler, enerji sistemleri, sürdürülebilirlik, ileri malzemeler, akıllı üretim, robotik ve benzeri stratejik alanlarda güçlü araştırma kümeleri oluşturulacaktır. Bu alanlarda eğitim programları, araştırma merkezleri, laboratuvarlar ve sanayi iş birlikleri bir bütün olarak planlanacaktır.

Uluslararasılaşma

TJU’nun akademik programları uluslararası yükseköğretim standartları, alan yeterlilikleri ve akreditasyon ölçütleri dikkate alınarak geliştirilecektir. Eğitim dilinin İngilizce olması, Japonca dil eğitiminin kurumsal programa dahil edilmesi ve Japon akademisyenlerin eğitim süreçlerine katılması, üniversitenin uluslararası karakterini destekleyen temel unsurlar olacaktır.

Uluslararasılaşma yalnızca yabancı öğrenci ve öğretim üyesi sayısının artırılmasıyla sınırlı görülmeyecektir. Ortak ve çift diploma programları, ortak dersler, uluslararası araştırma projeleri, öğrenci ve personel hareketliliği, ortak laboratuvarlar, uluslararası yaz okulları, akademik konferanslar ve sanayi stajları gibi çok boyutlu mekanizmalar geliştirilecektir. Akademik birimlerin uluslararası görünürlüğü, dünya çapındaki üniversiteler ve araştırma kuruluşlarıyla kurdukları sürdürülebilir ilişkiler üzerinden değerlendirilecektir.

Disiplinlerarası Yaklaşım

Günümüzde bilimsel ve teknolojik problemlerin büyük bölümü tek bir disiplinin bilgi ve yöntemleriyle çözülememektedir. Bu nedenle TJU’nun akademik yapılanması, bölümler ve fakülteler arasındaki katı sınırları azaltan, ortak araştırma ve eğitim faaliyetlerini kolaylaştıran esnek bir model üzerine kurulacaktır. Yapay zekanın enerji, afet yönetimi, malzeme bilimi, üretim ve sürdürülebilirlik alanlarında kullanılması gibi disiplinlerarası çalışmalar teşvik edilecektir.

Farklı akademik birimlerde görev yapan öğretim üyelerinin ortak araştırma grupları kurmaları, ortak lisansüstü öğrenci yetiştirmeleri ve birden fazla programın katkısıyla disiplinlerarası dersler geliştirmeleri desteklenecektir. Öğrencilerin de kendi programlarının dışında ders alabilecekleri, farklı alanlardan öğretim üyeleriyle proje geliştirebilecekleri ve çok disiplinli ekiplerde çalışabilecekleri akademik mekanizmalar oluşturulacaktır.

Türkiye–Japonya İş Birliği

Türkiye–Japonya iş birliği, TJU’nun akademik kimliğinin ve kurumsal farklılaşmasının merkezinde yer alacaktır. Akademik birimlerin program geliştirme, öğretim üyesi temini, araştırma altyapısı oluşturma, ortak proje yürütme ve uluslararası ağlara katılma süreçlerinde Japon üniversiteleri, araştırma kuruluşları ve teknoloji şirketleriyle iş birliklerine öncelik verilecektir.

Japon akademisyenlerin ders, seminer, araştırma projesi, tez danışmanlığı ve akademik kurul çalışmalarına katılımı sistematik hale getirilecektir. Türkiye’den ve Japonya’dan akademisyenlerin ortak araştırma grupları oluşturması, öğrencilerin Japonya’daki üniversite ve şirketlerde araştırma ve staj deneyimi kazanması ve Japon sanayi kuruluşlarının üniversitenin eğitim ve araştırma gündemine katkıda bulunması desteklenecektir. İş birliklerinin bireysel ilişkilere bağlı kalmaması, kurumsal anlaşmalar ve düzenli çalışma mekanizmalarıyla sürdürülebilir hale getirilmesi esas olacaktır.

Kalite Güvencesi

Tüm akademik faaliyetlerde kalite güvencesi, hesap verebilirlik ve sürekli iyileştirme anlayışı benimsenecektir. Akademik programların amaçları, öğrenme çıktıları, ders planları, ölçme ve değerlendirme yöntemleri ile mezun yeterlilikleri açık biçimde tanımlanacaktır. Programların performansı, öğrenci ve mezun verileri, işveren görüşleri, dış değerlendirmeler ve akademik çıktılar kullanılarak düzenli olarak izlenecektir.

Kalite güvencesi süreçleri yalnızca mevzuat gerekliliklerinin yerine getirilmesi olarak görülmeyecek; akademik birimlerin kendi performanslarını analiz etmelerini ve gelişim alanlarını belirlemelerini sağlayan kurumsal bir yönetim aracı olarak kullanılacaktır. Planlama, uygulama, izleme ve iyileştirme aşamalarından oluşan sürekli gelişim döngüsü bütün akademik birimlerde işletilecektir.

Esneklik ve Kademeli Büyüme

TJU’nun akademik yapısı, başlangıç aşamasındaki önceliklere odaklanan ancak gelecekteki bilimsel ve teknolojik gelişmelere uyum sağlayabilecek esnek bir model olarak tasarlanacaktır. Yeni fakülte, bölüm ve programlar mevcut akademik kapasiteyi zayıflatmadan, yeterli öğretim üyesi, laboratuvar, bütçe ve araştırma altyapısı sağlandıktan sonra açılacaktır.

Akademik büyümenin temel ölçütü program sayısı değil, eğitim ve araştırma kalitesi olacaktır. Bu nedenle büyüme kararlarında öğrenci talebinin yanı sıra ülkenin nitelikli insan kaynağı ihtiyacı, bilimsel gelişmeler, sanayi beklentileri, uluslararası eğilimler ve Türkiye–Japonya iş birliği potansiyeli dikkate alınacaktır.

3. Akademik Birimler

Faculty of Engineering – Mühendislik Fakültesi

Mühendislik Fakültesi, TJU’nun başlangıç dönemindeki temel akademik birimi olacaktır. Fakülte, bilimsel bilgi ile mühendislik uygulamalarını bütünleştiren, öğrencilere güçlü bir matematik ve temel bilim altyapısı kazandıran, araştırma ve tasarım becerilerini geliştiren yenilikçi bir eğitim modeli uygulayacaktır. Eğitim programları; kuramsal derslerin yanı sıra laboratuvar çalışmaları, proje tabanlı öğrenme, tasarım uygulamaları, araştırma deneyimleri, yaz dönemi eğitimleri ve sanayi stajlarını kapsayacaktır.

Mühendislik Fakültesi, ilerleyen yıllarda öğretim üyesi sayısının, araştırma altyapısının ve öğrenci kapasitesinin gelişmesine bağlı olarak yeni bölümler ve programlarla genişleyebilecektir. Robotik ve otonom sistemler, biyomühendislik, çevre ve sürdürülebilirlik mühendisliği, akıllı üretim sistemleri ve kuantum teknolojileri gibi alanlar gelecekteki yapılanma seçenekleri arasında değerlendirilebilecektir. Ancak yeni programların açılması, kapsamlı ihtiyaç analizi ve akademik fizibilite çalışmalarına dayandırılacaktır.

Graduate School of Science and Technology – Fen ve Teknoloji Enstitüsü

Fen ve Teknoloji Enstitüsü, üniversitenin lisansüstü eğitim ve araştırma faaliyetlerinin koordinasyonundan sorumlu temel akademik birim olacaktır. Enstitü, yüksek lisans ve doktora programlarının açılması, yürütülmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin akademik süreçleri yönetecek; öğrencilerin disiplinlerarası araştırma ortamlarına erişimini sağlayacaktır.

Başlangıç aşamasında Deprem Afet Bilimi Doktora Programı ile Yapay Zeka ve Dijital Teknolojiler Doktora programlarının yürütülmesi öngörülmektedir. Bu programlar, yalnızca ders ve tez süreçlerinden oluşan geleneksel doktora modellerinin ötesinde, araştırma merkezleri, ortak laboratuvarlar, uluslararası akademik ağlar ve sanayi iş birlikleriyle bütünleşik biçimde yürütülecektir.

Doktora öğrencilerinin Türkiye ve Japonya’dan ortak danışmanlarla çalışması, araştırmalarının bir bölümünü Japon üniversiteleri veya araştırma kuruluşlarında gerçekleştirmesi ve uluslararası yayın, konferans ve proje süreçlerine aktif olarak katılması teşvik edilecektir. Tez konularının üniversitenin öncelikli araştırma alanlarıyla ve toplumsal ihtiyaçlarla ilişkilendirilmesine önem verilecektir.

İlerleyen dönemlerde Energy ve Çevre Doktora Programı ve benzeri alanlarda lisansüstü programlar açılabilecektir. Enstitünün gelişiminde program sayısından çok doktora eğitiminin niteliği, danışmanlık kapasitesi, araştırma altyapısı, uluslararası ortaklıklar ve mezunların bilimsel üretkenliği dikkate alınacaktır.

Fen ve Teknoloji Enstitüsü, disiplinlerarası programların geliştirilmesinde de merkezi bir rol üstlenecektir. Birden fazla fakülte, bölüm veya araştırma merkezinin katkısıyla yürütülen lisansüstü programlar sayesinde öğrencilerin farklı bilimsel yaklaşımları bir araya getirmeleri ve karmaşık araştırma problemlerine bütüncül çözümler geliştirmeleri sağlanacaktır.

School of Foreign Languages – Yabancı Diller Yüksekokulu

Yabancı Diller Yüksekokulu, üniversitenin İngilizce hazırlık programı, akademik İngilizce eğitimi ve Japonca dil öğretiminden sorumlu olacaktır. Yüksekokulun temel amacı, öğrencilerin İngilizce yürütülen eğitim programlarını başarıyla takip edebilmeleri, uluslararası bilimsel kaynakları etkin biçimde kullanabilmeleri ve akademik çalışmalarını yazılı ve sözlü olarak sunabilmeleri için gerekli dil yeterliliklerini kazandırmaktır.

Hazırlık programı genel dil öğretiminin ötesine geçerek öğrencilerin teknik İngilizce, akademik okuma, bilimsel yazma, sunum yapma, araştırma metinlerini anlama ve mesleki iletişim becerilerini geliştirecektir. Dil eğitimi, öğrencilerin ilerleyen yıllarda karşılaşacakları mühendislik ve bilim terminolojisine hazırlanmalarını sağlayacak şekilde akademik programlarla ilişkilendirilecektir.

Japonca eğitimi, TJU’nun ayırt edici akademik unsurlarından biri olacaktır. Öğrencilere temel ve orta düzey Japonca becerileri kazandırılmasının yanı sıra Japon akademik kültürü, iş yaşamı, mesleki iletişim biçimleri ve kültürlerarası çalışma yöntemleri hakkında da eğitim verilecektir. Japonya’da eğitim, araştırma veya staj yapacak öğrenciler için hedefe yönelik ileri dil programları oluşturulabilecektir.

Yüksekokul ayrıca akademik personele yönelik akademik yazma, İngilizce ders verme, uluslararası proje hazırlama ve bilimsel sunum programları geliştirecektir. Böylece yabancı dil eğitimi yalnızca hazırlık sınıfıyla sınırlı kalmayacak, üniversitenin bütün akademik yaşamına yayılan sürekli bir destek mekanizmasına dönüşecektir.

4. Bölümler ve Programların Yapılanması

Her akademik bölüm, belirli bir bilim veya mühendislik alanındaki eğitim ve araştırma faaliyetlerini yürütmekten sorumlu temel akademik yapı olarak faaliyet gösterecektir. Bölümler; lisans ve lisansüstü derslerin yürütülmesi, öğretim elemanlarının akademik faaliyetlerinin koordinasyonu, araştırma alanlarının geliştirilmesi ve öğrenci danışmanlığı süreçlerinin yönetilmesi görevlerini üstlenecektir.

Her program için oluşturulacak Program Komitesi, programın amaçlarını, mezun yeterliliklerini ve akademik içeriğini geliştirecek; programın ulusal ve uluslararası gelişmelere uyumunu takip edecektir. Komite, programın ders yapısını, araştırma bileşenlerini, uygulamalı eğitim faaliyetlerini ve sektörle ilişkilerini bütüncül biçimde değerlendirecektir.

Ders İçerikler Komitesi, müfredat geliştirme ve güncelleme çalışmalarından sorumlu olacaktır. Komite; derslerin kapsamı, ön koşulları, kredileri, öğrenme çıktıları, ölçme ve değerlendirme yöntemleri ile program içindeki yatay ve dikey uyumu inceleyecektir. Müfredatın güncellenmesinde öğrenci ve mezun geri bildirimleri, öğretim üyelerinin değerlendirmeleri, teknolojik gelişmeler, sektör ihtiyaçları ve uluslararası akreditasyon ölçütleri dikkate alınacaktır.

Kalite Komitesi, program ve bölüm düzeyindeki kalite güvencesi faaliyetlerini yürütecektir. Öğrenme çıktılarının gerçekleşme düzeyi, öğrenci başarısı, ders değerlendirmeleri, mezuniyet süreleri, mezun istihdamı ve paydaş görüşleri düzenli olarak analiz edilecektir. Elde edilen sonuçlar yalnızca raporlanmayacak, derslerin ve programların iyileştirilmesine yönelik somut eylem planlarına dönüştürülecektir.

Sanayi Danışma Kurulu, programların sanayi ve iş dünyasıyla ilişkisini güçlendirecektir. Kurulda Türkiye’den ve Japonya’dan sanayi temsilcileri, teknoloji şirketleri, araştırma kuruluşları, kamu kurumları, mezunlar ve ilgili meslek kuruluşları yer alabilecektir. Kurul; programların güncelliği, mezunlarda aranan yetkinlikler, staj olanakları, ortak projeler, laboratuvar ihtiyaçları ve teknoloji eğilimleri konusunda akademik birimlere tavsiyelerde bulunacaktır.

Bu komite ve kurulların görev alanları birbirinden ayrıştırılacak, ancak çalışmalarının koordineli şekilde yürütülmesi sağlanacaktır. Alınan kararlar, belirli performans göstergeleri ve uygulama takvimleriyle izlenecek; akademik komitelerin yalnızca biçimsel toplantı mekanizmalarına dönüşmemesi için sorumluluk ve raporlama esasları açık biçimde tanımlanacaktır.

5. Akademik Yönetim Yapısı

Akademik yönetim modeli; akademik özgürlük, katılımcılık, hesap verebilirlik, şeffaflık ve kurumsal sorumluluk ilkelerine dayanacaktır. Akademik yöneticiler yalnızca idari işlemleri yürüten kişiler olarak değil, birimlerinin eğitim, araştırma, insan kaynağı ve uluslararasılaşma hedeflerine liderlik eden akademik yöneticiler olarak görev yapacaktır.

Dekan, fakültenin akademik ve idari yönetiminden sorumlu olacaktır. Dekan; fakültenin stratejik planını hazırlayacak, akademik programların gelişimini izleyecek, öğretim üyesi ihtiyacını belirleyecek, kaynakların etkin kullanımını sağlayacak ve fakültenin kalite güvencesi süreçlerine liderlik edecektir. Ayrıca fakültenin Japon üniversiteleri, araştırma kuruluşları ve sanayi ortaklarıyla ilişkilerini geliştirmesi de dekanın temel sorumlulukları arasında yer alacaktır.

Dekanlık yönetimi, akademik kararların fakülte kurulları ve ilgili komitelerde görüşülmesini sağlayacak; bölüm ve programlardan gelen önerileri üniversitenin stratejik hedefleriyle ilişkilendirecektir. Dekanın performansı, fakültenin yalnızca öğrenci ve ders sayıları üzerinden değil, eğitim kalitesi, araştırma çıktıları, dış kaynaklı proje gelirleri, uluslararası ortaklıkları ve toplumsal etkisi üzerinden değerlendirilecektir.

Bölüm Başkanı, bölümün eğitim, araştırma ve akademik personel faaliyetlerini koordine edecektir. Bölüm başkanı; ders planlaması, ders görevlendirmeleri, öğrenci danışmanlığı, akademik iş yükü dağılımı, araştırma performansının izlenmesi ve bölümün gelişim planının hazırlanmasından sorumlu olacaktır. Bölüm içindeki kararların katılımcı biçimde alınması, genç akademisyenlerin süreçlere dahil edilmesi ve öğretim üyeleri arasında dengeli görev dağılımının sağlanması bölüm başkanının sorumlulukları arasında bulunacaktır.

Lisansüstü Program Koordinatörü, ilgili lisansüstü programın akademik ve idari süreçlerini yönetecektir. Program koordinatörü; derslerin açılması, öğrenci kabul süreçleri, danışman atamaları, yeterlik sınavları, tez izleme komiteleri, seminerler ve mezuniyet işlemlerinin düzenli biçimde yürütülmesini sağlayacaktır. Uluslararası ortaklı programlarda Japon üniversiteleriyle akademik koordinasyon da program koordinatörünün görev alanında olacaktır.

Akademik yönetim görevlerine yapılacak atamalarda bilimsel yeterlilik, yönetim deneyimi, uluslararası çalışma kapasitesi, kurumsal hedeflere bağlılık ve akademik etik anlayışı dikkate alınacaktır. Akademik yöneticiler için görev tanımları, yetki sınırları, performans hedefleri ve değerlendirme mekanizmaları açık biçimde belirlenecektir.

6. Akademik Personel Yapısı

TJU’nun akademik insan kaynağı politikası, yüksek nitelikli ve uluslararası deneyime sahip öğretim üyelerinin üniversiteye kazandırılmasına dayanacaktır. Akademik personel planlaması yapılırken eğitim yükü kadar araştırma kapasitesi, laboratuvar ihtiyacı, lisansüstü danışmanlık gereksinimi, uluslararası iş birliği potansiyeli ve stratejik araştırma alanları dikkate alınacaktır.

Profesör kadrosundaki öğretim üyelerinin araştırma liderliği üstlenmesi, büyük ölçekli ulusal ve uluslararası projeler geliştirmesi, doktora öğrencileri yetiştirmesi ve genç akademisyenlerin gelişimine katkı sağlaması beklenecektir. Profesörler, araştırma grupları ve merkezlerin bilimsel yönelimlerinin belirlenmesinde öncü rol oynayacaktır.

Doçent kadrosundaki öğretim üyeleri, eğitim ve araştırma faaliyetlerinde liderlik üstlenecek, bağımsız araştırma programları geliştirecek, lisansüstü öğrencilere danışmanlık yapacak ve akademik birimlerin yönetim süreçlerine katkı sağlayacaktır. Bu kadrodaki akademisyenlerin uluslararası bilimsel ağlarını genişletmeleri ve dış kaynaklı projelerde yürütücü rol almaları teşvik edilecektir.

Dr. Öğretim Üyesi kadrosundaki öğretim üyeleri, üniversitenin gelecekteki akademik kapasitesinin temelini oluşturacaktır. Genç öğretim üyelerinin bağımsız araştırma gündemleri geliştirmelerine, laboratuvar kurmalarına, lisansüstü öğrenci yetiştirmelerine ve uluslararası ortaklıklar oluşturmalarına yönelik başlangıç araştırma destekleri sağlanacaktır. Akademik performansları yalnızca yayın sayısına göre değil, araştırmalarının niteliği, eğitim faaliyetleri, proje geliştirme kapasitesi, disiplinlerarası katkıları ve kurumsal sorumlulukları üzerinden değerlendirilecektir.

Ziyaterçi Profesör modeli, Japonya ve diğer ülkelerdeki üniversitelerden kısa veya uzun süreli olarak görevlendirilecek akademisyenlerin TJU’nun eğitim ve araştırma faaliyetlerine katılmasını sağlayacaktır. Misafir öğretim üyelerinin yalnızca belirli dersleri vermeleri değil, ortak araştırma projeleri geliştirmeleri, öğrencilere danışmanlık yapmaları ve TJU öğretim üyeleriyle sürdürülebilir akademik ilişkiler kurmaları hedeflenecektir.

Adjunct Faculty modeliyle sanayi kuruluşları, kamu araştırma kurumları ve teknoloji şirketlerinden deneyimli uzmanların eğitim faaliyetlerine katkı sağlaması mümkün olacaktır. Bu uzmanlar uygulamalı dersler, tasarım projeleri, seminerler, vaka çalışmaları ve öğrenci mentorluklarında görev alabilecektir. Ancak adjunct görevlendirmeler, programların temel akademik sorumluluğunun tam zamanlı öğretim üyelerinde bulunması ilkesi korunarak gerçekleştirilecektir.

Araştırma görevlileri ve doktora sonrası araştırmacılar, TJU’nun araştırma kapasitesinin geliştirilmesinde kritik rol oynayacaktır. Doktora sonrası araştırmacı istihdamı, özellikle büyük araştırma projeleri ve stratejik araştırma merkezleri kapsamında desteklenecektir. Araştırma görevlilerinin yalnızca ders ve idari iş yüküyle sınırlandırılmaması, araştırmacı olarak gelişmelerine olanak sağlayacak bir görev yapısının oluşturulması esas olacaktır.

7. Türkiye–Japonya Ortak Akademik Katılım Modeli

TJU’nun ayırt edici özelliklerinden biri, Japon akademisyenlerin üniversitenin eğitim, araştırma ve akademik yönetim faaliyetlerine sistematik biçimde katılmasıdır. Bu katılım, kısa süreli ve kişisel bağlantılara dayalı bir ziyaret modeli yerine, programların ve araştırma alanlarının uzun vadeli gelişimini destekleyen kurumsal bir yapı olarak tasarlanacaktır.

Full-Time Faculty modeli kapsamında TJU bünyesinde sürekli görev yapan Türk, Japon ve diğer ülkelerden öğretim üyeleri üniversitenin çekirdek akademik kadrosunu oluşturacaktır. Tam zamanlı öğretim üyeleri eğitim, araştırma, öğrenci danışmanlığı ve akademik yönetime ilişkin sorumlulukları birlikte üstlenecektir.

Joint Appointments modeliyle bir akademisyenin hem TJU’da hem de bir Japon üniversitesi veya araştırma kuruluşunda akademik görev yürütmesi mümkün olacaktır. Ortak atamalar; araştırma projeleri, doktora danışmanlığı, ortak laboratuvar kullanımı ve karşılıklı öğrenci hareketliliği için güçlü bir kurumsal bağlantı sağlayacaktır. Bu modelde akademisyenin görev süresi, ders yükü, araştırma sorumlulukları, fikrî mülkiyet yükümlülükleri ve performans değerlendirmesi kurumlar arasında yapılacak protokollerle açık biçimde düzenlenecektir.

Visiting Faculty modeli kapsamında Japon öğretim üyeleri TJU’da birkaç hafta, bir dönem veya daha uzun sürelerle görev alabilecektir. Misafir akademisyenlerin katkısı yoğunlaştırılmış dersler, araştırma seminerleri, ortak proje geliştirme çalışmaları, laboratuvar eğitimleri ve tez danışmanlığı yoluyla gerçekleştirilebilecektir. Ziyaretlerin programların akademik takvimiyle uyumlu ve önceden planlanmış olması sağlanacaktır.

Online and Hybrid Teaching modeli, Japon üniversitelerindeki uzman akademisyenlerin TJU programlarına düzenli ders ve seminer katkısı sunmasına olanak sağlayacaktır. Çevrim içi öğretim, yüz yüze akademik etkileşimin yerine geçen bir yöntem olarak değil, uzmanlık alanlarına erişimi genişleten tamamlayıcı bir araç olarak kullanılacaktır. Ortak verilen derslerde Türk ve Japon akademisyenlerin birlikte ders tasarlaması, öğrenci projelerini birlikte değerlendirmesi ve ortak dijital öğrenme materyalleri geliştirmesi teşvik edilecektir.

Türkiye–Japonya ortak akademik katılım modeli kapsamında ortak dersler, ortak tez danışmanlığı, ortak araştırma grupları, karşılıklı laboratuvar kullanımı, öğretim üyesi hareketliliği ve öğrencilerin Japonya’daki araştırma süreçlerine katılımı için yıllık planlar hazırlanacaktır. Her akademik birim, Japon ortaklarıyla ilişkilerini ve planlanan faaliyetlerini içeren bir uluslararası akademik katılım planı oluşturacaktır.

Modelin başarısı, üniversiteyi ziyaret eden Japon akademisyen sayısından çok, ortaya çıkan ortak yayınlar, araştırma projeleri, ortak dersler, ortak danışılan öğrenciler, sürdürülebilir kurumsal ortaklıklar ve bilimsel etki üzerinden değerlendirilecektir.

8. Akademik Birimlerin Performans Göstergeleri

Her akademik birim için üniversitenin stratejik hedefleriyle uyumlu yıllık ve çok yıllı performans göstergeleri belirlenecektir. Performans değerlendirmesi, yalnızca sayısal çıktıların toplandığı bir raporlama faaliyeti olarak değil, kaynak tahsisi, insan kaynağı planlaması ve kurumsal iyileştirme kararlarını destekleyen bir yönetim sistemi olarak kullanılacaktır.

Eğitim performansı; öğrenci memnuniyeti, ders başarı düzeyleri, sınıf geçme ve mezuniyet oranları, ortalama mezuniyet süresi, programı terk oranları, öğrencilerin araştırma ve proje faaliyetlerine katılımı, staj performansı ve mezun istihdamı gibi göstergeler üzerinden izlenecektir. Öğrenme çıktılarının gerçekleşme düzeyi doğrudan ve dolaylı değerlendirme yöntemleriyle ölçülecektir.

Araştırma performansı; uluslararası hakemli yayınlar, yayınların bilimsel niteliği ve etkisi, atıf performansı, ulusal ve uluslararası araştırma fonları, disiplinlerarası projeler, doktora mezunları, patentler, faydalı modeller, yazılım çıktıları, prototipler ve teknoloji transfer faaliyetleri üzerinden değerlendirilecektir. Alanlar arasındaki yayın ve atıf farklılıkları dikkate alınacak, tek tip performans ölçütü uygulanmayacaktır.

Uluslararasılaşma performansı; ortak diploma ve eğitim programları, uluslararası ortaklı dersler, yabancı öğrenci ve öğretim üyesi oranı, değişim programlarına katılım, Japon ortaklı araştırmalar, ortak yayınlar, uluslararası proje bütçeleri ve küresel akademik ağlardaki temsil düzeyi üzerinden izlenecektir.

Toplumsal etki performansı; kamu kurumlarıyla geliştirilen projeler, afet risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmalar, enerji ve sürdürülebilirlik çözümleri, sanayi iş birlikleri, teknoloji transfer faaliyetleri, girişimcilik çıktıları, kurulan şirketler, geliştirilen standartlar ve kamu politikalarına sunulan bilimsel katkılar üzerinden değerlendirilecektir.

Akademik birimlerin performans göstergeleri belirlenirken birimlerin gelişim aşaması, büyüklüğü ve bilim alanı dikkate alınacaktır. Yeni kurulan bir bölüm ile olgunlaşmış bir araştırma merkezinin aynı hedeflerle değerlendirilmemesi sağlanacaktır. Performans sonuçları, birimleri cezalandırıcı bir sıralama aracı olarak değil, güçlü yönleri ve gelişim ihtiyaçlarını belirleyen kurumsal bir iyileştirme mekanizması olarak kullanılacaktır.

9. Akademik Gelişim Mekanizmaları

Akademik birimlerin sürekli gelişimini sağlamak amacıyla düzenli program değerlendirme süreçleri oluşturulacaktır. Her program, belirli aralıklarla amaçları, müfredatı, öğrenme çıktıları, öğrenci başarısı, öğretim kapasitesi, araştırma bağlantısı ve mezun performansı açısından kapsamlı biçimde değerlendirilecektir. Değerlendirme sonuçları, programın güçlü yönlerini, risklerini ve geliştirilmesi gereken alanlarını içeren bir rapora dönüştürülecektir.

Dış danışma kurulları aracılığıyla üniversite dışındaki paydaşların görüşleri akademik yapılanmaya dahil edilecektir. Japon ve Türk üniversitelerinden akademisyenler, sektör temsilcileri, araştırma kuruluşları, mezunlar ve kamu kurumlarının katılımıyla oluşturulan kurullar, program ve birimlerin uluslararası gelişmelere uygunluğunu değerlendirecektir.

Uluslararası akreditasyon çalışmaları, programların kuruluş aşamasından itibaren dikkate alınacaktır. Akreditasyon yalnızca belirli bir tarihte yapılan dış değerlendirme süreci olarak değil, program tasarımını ve eğitim kültürünü yönlendiren sürekli bir kalite çerçevesi olarak ele alınacaktır. Programların öğrenme çıktıları, ölçme ve değerlendirme sistemleri, öğretim kadrosu, laboratuvar altyapısı ve sürekli iyileştirme mekanizmaları ilgili uluslararası standartlara uygun şekilde geliştirilecektir.

Öğretim kalitesinin değerlendirilmesi için öğrenci ders değerlendirmeleri, akran değerlendirmesi, öğretim portfolyoları, sınıf gözlemleri ve öğrenme çıktısı analizleri birlikte kullanılacaktır. Öğrenci anketleri tek başına öğretim performansının belirleyicisi olmayacak, farklı veri kaynakları üzerinden dengeli değerlendirme yapılacaktır.

Öğretim üyelerinin mesleki gelişimini desteklemek amacıyla Teaching and Learning Center ile iş birliği içinde eğitim tasarımı, ölçme ve değerlendirme, dijital öğretim, proje tabanlı öğrenme, kapsayıcı eğitim ve İngilizce ders verme alanlarında gelişim programları düzenlenecektir. Akademik personelin bu programlara katılımı teşvik edilecek ve iyi öğretim uygulamalarının üniversite genelinde paylaşılması sağlanacaktır.

Araştırma performans izleme sistemleri aracılığıyla akademik birimlerin proje, yayın, atıf, patent ve iş birliği verileri düzenli biçimde takip edilecektir. Ancak değerlendirme süreçlerinde bilimsel niteliğin niceliksel göstergelere indirgenmemesine dikkat edilecektir. Uzun vadeli, yüksek riskli ve stratejik araştırmaların kısa dönemli çıktı baskısıyla engellenmemesi için alan bazlı ve dengeli değerlendirme ölçütleri uygulanacaktır.

Akademik birimler, değerlendirme sonuçlarına dayanarak yıllık gelişim planları hazırlayacaktır. Bu planlarda hedeflenen iyileştirmeler, sorumlu birimler, ihtiyaç duyulan kaynaklar, uygulama takvimi ve başarı göstergeleri açıkça belirtilecektir. Bir sonraki değerlendirme döneminde alınan önlemlerin etkisi izlenecek ve sürekli iyileştirme döngüsü tamamlanacaktır.

10. Gelecek Yapılanma Perspektifi: 2035

TJU’nun orta ve uzun vadeli akademik yapılanması, kontrollü ve kademeli bir büyüme yaklaşımıyla geliştirilecektir. 2035 perspektifinde üniversitenin yalnızca daha fazla fakülte ve program açmış olması değil, belirli bilim ve teknoloji alanlarında uluslararası tanınırlığa sahip güçlü akademik kümeler oluşturması hedeflenecektir.

Faculty of Engineering, üniversitenin temel akademik birimi olmayı sürdürecek ve gelişen bilimsel ihtiyaçlara göre yeni mühendislik programlarıyla güçlendirilecektir. Faculty of Science, mühendislik programlarını destekleyen temel bilim kapasitesinin geliştirilmesi ve fizik, kimya, matematik, veri bilimi ve ilgili alanlarda bağımsız araştırma programlarının oluşturulması amacıyla kurulabilecektir.

Faculty of Advanced Technology and Innovation, ileri teknoloji alanlarında disiplinlerarası eğitim ve araştırmayı destekleyen yenilikçi bir akademik yapı olarak değerlendirilebilecektir. Bu fakülte; robotik, akıllı sistemler, kuantum teknolojileri, biyoteknoloji, ileri üretim, mikro ve nano teknolojiler gibi geleneksel bölüm sınırlarını aşan alanlara odaklanabilecektir.

Graduate School of Science and Technology, üniversitenin lisansüstü eğitim ve araştırma kapasitesinin merkezinde yer almaya devam edecektir. Graduate School of Innovation and Entrepreneurship ise teknoloji yönetimi, yenilikçilik, fikrî mülkiyet, girişimcilik, ticarileştirme ve teknoloji politikaları alanlarında lisansüstü programlar yürütebilecektir. Bu enstitü, mühendislik ve bilim alanlarında üretilen bilginin ekonomik ve toplumsal değere dönüştürülmesini destekleyecektir.

Earthquake and Disaster Resilience Research Center, Türkiye ve Japonya’nın ortak deneyimlerinden yararlanarak deprem risklerinin azaltılması, dirençli altyapı, afet modellemesi, erken uyarı ve afet sonrası iyileştirme konularında uluslararası bir mükemmeliyet merkezi olarak geliştirilebilecektir.

Artificial Intelligence and Digital Technologies Research Center; yapay zeka, büyük veri, dijital ikizler, siber güvenlik, otonom sistemler ve dijital dönüşüm alanlarında disiplinlerarası araştırmalar yürütecektir. Merkezin enerji, afet, sağlık, malzeme ve üretim gibi uygulama alanlarıyla yakın ilişki içinde çalışması sağlanacaktır.

Energy and Sustainability Research Center; yenilenebilir enerji, hidrojen, enerji depolama, akıllı şebekeler, enerji verimliliği, iklim değişikliği ve düşük karbonlu teknolojiler konularında araştırma ve uygulama faaliyetleri yürütecektir. Merkezin kamu kurumları ve enerji sektörüyle ortak projeler geliştirmesi hedeflenecektir.

Advanced Materials and Manufacturing Research Center; ileri malzemeler, nano teknolojiler, kompozitler, elektronik malzemeler, katmanlı imalat, hassas üretim ve akıllı fabrika sistemleri alanlarında faaliyet gösterecektir. Merkez, temel araştırma ile endüstriyel uygulamalar arasında bağlantı kuracak ve Türkiye ile Japonya’daki şirketlerin ortak teknoloji geliştirme çalışmalarına altyapı sağlayacaktır.

2035 yapılanması, birbirinden bağımsız fakülte ve merkezlerin oluşturduğu parçalı bir organizasyon yerine, akademik programlar ile araştırma merkezlerinin birbirini desteklediği bütünleşik bir sistem olarak tasarlanacaktır. Öğretim üyeleri bir fakülte veya bölümde akademik görevlerini sürdürürken aynı zamanda bir veya birden fazla araştırma merkezinin faaliyetlerine katılabilecektir. Lisansüstü öğrenciler de araştırma merkezlerinin proje ve laboratuvar altyapılarından yararlanabilecektir.

Yeni akademik birimlerin kurulması için öğretim üyesi yeterliliği, araştırma altyapısı, öğrenci talebi, finansal sürdürülebilirlik, ulusal ihtiyaçlar, uluslararası iş birliği potansiyeli ve mevcut birimlerle oluşturacağı sinerji dikkate alınacaktır. Her yeni birim için akademik ve finansal fizibilite çalışması hazırlanacak ve belirli bir gelişim planı oluşturulacaktır.

Sonuç

TJU’nun akademik yapılanması, geleneksel bir üniversite organizasyonunun ötesinde; fakülteler, lisansüstü programlar, araştırma merkezleri, uluslararası akademik ortaklıklar, sanayi iş birlikleri ve teknoloji geliştirme faaliyetlerinin bütünleştiği bir araştırma üniversitesi modeli olarak tasarlanmalıdır. Akademik birimler, yalnızca program yürüten idari yapılar değil, üniversitenin bilimsel üretimini, insan kaynağını, uluslararası görünürlüğünü ve toplumsal etkisini geliştiren temel kurumsal yapılar olmalıdır.

Bu modelin başarısı, akademik birimlerin hızlı ve kontrolsüz biçimde çoğalmasına değil, belirli alanlarda bilimsel derinlik ve uluslararası rekabet gücü oluşturulmasına bağlı olacaktır. Eğitim ve araştırma arasında güçlü bir bağ kurulması, Japon akademisyenlerin sürdürülebilir katılımının sağlanması, nitelikli öğretim üyelerinin üniversiteye kazandırılması, araştırma altyapısının stratejik biçimde geliştirilmesi ve kalite güvencesi sisteminin bütün akademik süreçlerde işletilmesi temel öncelikler olacaktır.

TJU, akademik yapılanmasını bu ilkeler doğrultusunda geliştirdiği takdirde Türkiye ile Japonya arasında bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında kalıcı bir köprü kurabilecek; öncelikli teknoloji alanlarında nitelikli araştırmacılar yetiştirebilecek ve uluslararası düzeyde tanınan ortak bir mükemmeliyet merkezi olarak konumlanabilecektir. Üniversitenin uzun vadeli hedefi, iki ülkenin akademik ve teknolojik kapasitesini bir araya getirerek yalnızca Türkiye ve Japonya’nın değil, bölgenin ve uluslararası bilim dünyasının ihtiyaçlarına cevap veren yenilikçi bir araştırma üniversitesi oluşturmaktır.