Türk–Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (TJU), araştırma odaklı, uluslararası ve tematik bir üniversite olarak; güçlü bir araştırma kültürünün oluşturulmasını, yenilikçi araştırma fikirlerinin desteklenmesini, Türkiye ile Japonya arasındaki bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesini ve üniversitenin ulusal ve uluslararası araştırma fonlarından daha fazla yararlanmasını temel stratejik öncelikleri arasında görmektedir. Üniversitenin kuruluş ve gelişme döneminde araştırma kapasitesinin sürdürülebilir biçimde inşa edilmesi, akademik personelin araştırma faaliyetlerine erken aşamada yönlendirilmesi ve gelecekte yüksek etkili araştırma projelerinin geliştirilebilmesi bakımından kurumsal bir başlangıç desteği mekanizmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu amaçla oluşturulması önerilen TJU Initial Research Support Program – Seed Funding Program, akademik personel ve araştırmacıların erken aşamadaki özgün araştırma fikirlerini geliştirmelerine, pilot çalışmalar yürütmelerine, ön sonuç ve veri üretmelerine, araştırma ekipleri oluşturmalarına ve daha büyük ölçekli dış kaynaklı projelere başvurabilecek bilimsel yeterliliğe ulaşmalarına destek sağlayacaktır.

Program, geleneksel bir kurum içi bilimsel araştırma projesi desteği olarak değil, araştırmacıları rekabetçi ulusal ve uluslararası fonlara yönlendiren stratejik bir araç olarak tasarlanacaktır. Bu nedenle programın başarısı yalnızca desteklenen proje sayısı, gerçekleştirilen faaliyetler veya proje döneminde üretilen yayınlarla ölçülmeyecek; projelerin TÜBİTAK, Avrupa Birliği, Horizon Europe, Japan Science and Technology Agency (JST), Japan Society for the Promotion of Science (JSPS), Japan International Cooperation Agency (JICA), New Energy and Industrial Technology Development Organization (NEDO) ve benzeri dış fon programlarına dönüşme kapasitesi de temel performans göstergelerinden biri olacaktır.

Program kapsamında sağlanacak destekler; kapsamlı ve nihai araştırma projelerinin bütün maliyetlerini karşılamaktan ziyade, araştırmacıların güçlü bir proje önerisi geliştirebilmeleri için ihtiyaç duydukları pilot çalışma, ön veri üretimi, yöntem doğrulama, fizibilite analizi, prototip geliştirme, araştırma ekibi oluşturma ve uluslararası ortaklık kurma faaliyetlerini finanse edecektir. Böylece Seed Funding Programı, küçük ölçekli bir iç destek mekanizması olmaktan çıkarılarak TJU’nun gelecekteki araştırma portföyünü ve dış kaynak oluşturma kapasitesini geliştiren bir kaldıraç işlevi görecektir.

Programın temel amaçları; yeni ve yenilikçi araştırma fikirlerinin ortaya çıkarılması, disiplinlerarası araştırma kültürünün geliştirilmesi, Türkiye ve Japonya’daki araştırmacılar arasında sürdürülebilir iş birliklerinin başlatılması, genç akademisyenlerin bağımsız araştırma yürütme kapasitelerinin artırılması, dış fon başvurularında kullanılabilecek ön veri ve bilimsel kanıtların üretilmesi ve yüksek etkili ulusal ve uluslararası araştırma projelerinin hazırlanmasına zemin oluşturulmasıdır.

Programın birinci stratejik hedefi, TJU bünyesinde güçlü, üretken ve sürdürülebilir bir araştırma kültürü oluşturmaktır. Akademik personelin üniversiteye katıldığı ilk yıllardan itibaren araştırma faaliyetlerine yönlendirilmesi, yeni araştırma gruplarının kurulması ve araştırma fikirlerinin sistematik biçimde projelere dönüştürülmesi desteklenecektir.

İkinci stratejik hedef, araştırmacıların rekabetçi dış fonlara başvuru kapasitesini artırmaktır. Seed Funding Programı kapsamında desteklenen araştırmacılardan, proje süresi içinde veya projenin tamamlanmasını takip eden belirli bir dönem içerisinde TÜBİTAK, Horizon Europe, JST, JSPS, JICA, NEDO veya benzeri ulusal ve uluslararası programlardan en az birine başvuru hazırlamaları beklenecektir.

Üçüncü stratejik hedef, Türk ve Japon araştırmacılar arasında ortak araştırma faaliyetlerini teşvik etmektir. Program aracılığıyla iki ülkedeki akademisyenlerin ortak araştırma soruları etrafında bir araya gelmeleri, ortak laboratuvar çalışmaları yürütmeleri, araştırmacı ve öğrenci hareketliliği gerçekleştirmeleri, birlikte yayın üretmeleri ve ikili ya da çok taraflı fon programlarına ortak başvurular hazırlamaları amaçlanmaktadır.

Dördüncü stratejik hedef, üniversitenin mevcut öncelikleriyle ilişkili yeni araştırma alanlarının ve yenilikçi fikirlerin gelişmesini sağlamaktır. Özellikle henüz yeterli ön veriye sahip olmayan ancak bilimsel, teknolojik veya toplumsal etkisi yüksek olabilecek riskli ve yenilikçi araştırma fikirlerinin erken aşamada desteklenmesi öngörülmektedir.

Beşinci stratejik hedef ise TJU’nun araştırma görünürlüğünü, uluslararası bilimsel ağlara katılımını ve küresel rekabet gücünü artırmaktır. Seed Funding Programı’nın zaman içerisinde ortak yayınlara, uluslararası proje konsorsiyumlarına, patentlere, prototiplere, araştırma merkezlerine ve uzun vadeli Türkiye–Japonya bilimsel iş birliklerine dönüşmesi hedeflenmektedir.

Program kapsamındaki başvurular, TJU’nun akademik yapılanması ve stratejik araştırma öncelikleriyle uyumlu olmak şartıyla bütün bilimsel alanlara açık olacaktır. Bununla birlikte, üniversitenin başlangıç dönemindeki akademik yapılanması ve Türkiye ile Japonya arasındaki ortak çalışma potansiyeli dikkate alınarak belirli tematik alanlara öncelik verilecektir.

Deprem ve Afet Bilimleri önceliği kapsamında sismoloji, deprem mühendisliği, yapı ve zemin davranışı, afet risklerinin azaltılması, afet yönetimi, dirençli ve dayanıklı şehirler, erken uyarı sistemleri, afet sonrası iyileştirme, kritik altyapı güvenliği ve afet verilerinin modellenmesine yönelik çalışmalar desteklenecektir. Bu alandaki projelerin saha çalışması, ölçüm, laboratuvar analizi ve özel veri üretimi gibi görece yüksek maliyetli faaliyetler içerebileceği dikkate alınacaktır.

Yapay Zeka ve Dijital Teknolojiler alanında yapay zeka, makine öğrenmesi, veri bilimi, robotik, otonom sistemler, görüntü ve sinyal işleme, büyük veri analitiği, dijital ikizler, siber güvenlik ve güvenilir yapay zeka konularındaki araştırmalar öncelikli olarak değerlendirilecektir. Bu projelerde algoritma geliştirilmesi, veri seti oluşturulması, hesaplama altyapısına erişim, yazılım lisansları ve araştırma amaçlı dijital hizmetler desteklenebilecektir.

Enerji ve Sürdürülebilirlik alanında hidrojen teknolojileri, temiz ve yenilenebilir enerji sistemleri, karbon nötr teknolojiler, enerji depolama, akıllı şebekeler, enerji verimliliği, çevresel sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi konularında yenilikçi araştırmalar desteklenecektir.

İleri Malzemeler alanında fonksiyonel malzemeler, nanoteknoloji, akıllı malzemeler, enerji malzemeleri, elektronik ve fotonik malzemeler, dayanıklı yapı malzemeleri, biyomalzemeler ve ileri üretim teknolojileriyle ilişkili çalışmalar program kapsamında değerlendirilecektir.

Bunların dışında, TJU’nun stratejik hedefleriyle uyumlu olan, bilimsel yenilik taşıyan, Türkiye–Japonya iş birliği geliştirme potansiyeli bulunan veya ulusal ve uluslararası öncelikli alanlara katkı sağlayabilecek diğer araştırma önerileri de desteklenebilecektir.

Bireysel Araştırma Başlangıç Desteği, bir akademisyenin özgün bir araştırma fikrini sınaması, araştırma yöntemini geliştirmesi, ön veri üretmesi veya daha kapsamlı bir proje başvurusu için bilimsel temel oluşturması amacıyla verilecektir. Proje süresi kural olarak 12 ay olacaktır. Bu kapsamda desteklenen araştırmacıdan, proje sonunda ölçülebilir bir araştırma çıktısının yanı sıra ulusal veya uluslararası bir dış fon başvurısı hazırlaması beklenecektir.

Disiplinlerarası Araştırma Desteği, TJU bünyesindeki farklı akademik disiplinlerden araştırmacıların ortak bir araştırma problemi etrafında bir araya gelmelerini teşvik edecektir. Bu kapsamda mühendislik, temel bilimler, bilişim, enerji, afet çalışmaları ve sosyal bilimler arasında bağlantı kuran projelere öncelik tanınacaktır. Projeler 12 ila 18 ay süreyle desteklenebilecek ve proje ekibinde en az iki farklı akademik birimden araştırmacı bulunması beklenecektir.

Türkiye–Japonya Ortak Araştırma Desteği, TJU’nun iki ülke arasındaki özel kuruluş misyonunu araştırma faaliyetlerine doğrudan yansıtmayı amaçlayacaktır. Bu kapsamdaki projelerde en az bir Japon üniversitesi, araştırma kurumu veya uygun olduğu durumlarda teknoloji şirketinden araştırmacının ortak veya iş birliği yapılan araştırmacı olarak yer alması tercih edilecektir.

Projelerin ortak bilimsel yayın, araştırmacı veya öğrenci hareketliliği, ortak laboratuvar çalışması, prototip geliştirme ya da uluslararası bir fon programına ortak başvuru hazırlanması gibi somut hedefler içermesi beklenecektir. Destek süresi, araştırmanın niteliğine bağlı olarak 12 ila 18 ay arasında olacaktır.

Genç Araştırmacı Başlangıç Desteği, doktorasını başvuru tarihinden önceki son beş yıl içerisinde tamamlamış akademisyenlerin bağımsız araştırma gündemlerini oluşturmalarını destekleyecektir. Bu bileşen aracılığıyla genç akademisyenlerin ilk araştırma ekiplerini kurmaları, pilot çalışmalar gerçekleştirmeleri, yayın ve proje üretmeleri ve daha büyük ölçekli fonlara proje yürütücüsü olarak başvurmaları teşvik edilecektir. Doğum izni, uzun süreli sağlık izni veya benzeri belgelendirilebilir kariyer kesintileri olması durumunda beş yıllık uygunluk süresi ilgili kesinti süresi kadar uzatılabilecektir.

Tohum desteği Programı’nın ilk uygulama yılı için toplam yıllık bütçesinin 300.000 ABD doları karşılığı olarak belirlenmesi önerilmektedir. Bütçenin ödemeleri ve mali işlemleri ilgili mevzuat doğrultusunda Türk lirası üzerinden yürütülebilecek; ancak programın uluslararası niteliği ve araştırma maliyetlerindeki değişimler nedeniyle toplam bütçenin planlanmasında ABD doları karşılığı referans alınabilecektir.

Araştırma alanlarının farklı maliyet yapıları dikkate alınarak proje üst limitleri alan bazında farklılaştırılacaktır. İlk uygulama yılında Deprem ve Afet Yönetimi ile ilişkili alanlarda proje başına azami destek tutarı 40.000 ABD doları karşılığı, Yapay Zeka ve Dijital Teknolojiler alanında ise proje başına azami destek tutarı 30.000 ABD doları karşılığı olarak uygulanabilecektir. Bu farklılaştırma, deprem ve afet bilimlerindeki saha araştırmaları, deneyler, laboratuvar analizleri, özel ölçümler ve veri toplama faaliyetlerinin görece yüksek maliyetli olabilmesini dikkate almaktadır.

Belirlenen üst limitler, her projeye otomatik olarak verilecek destek tutarını ifade etmeyecektir. Proje bütçeleri, önerilen faaliyetlerin gerekliliği, maliyetlerin uygunluğu, beklenen çıktılar ve dış fon başvurusuna sağlanacak katkı dikkate alınarak değerlendirme komitesi tarafından azaltılabilecek veya yeniden düzenlenebilecektir.

Programın sonraki yıllardaki toplam bütçesi ve proje üst limitleri; enflasyon, döviz kuru, araştırma maliyetleri, akademik personel sayısı, önceki dönem projelerinin performansı ve üniversitenin kurumsal bütçesi dikkate alınarak her yıl yeniden belirlenecektir.

Program kapsamında araştırmanın doğrudan yürütülmesi için gerekli laboratuvar ve saha sarf malzemeleri, kimyasallar, numuneler, yazılım lisansları, veri tabanı erişimleri, bulut bilişim ve hesaplama hizmetleri ile proje için zorunlu olan küçük ölçekli araştırma ekipmanları desteklenebilecektir.

Üniversite bünyesinde gerçekleştirilemeyen analiz, test, ölçüm, doğrulama, tasarım, modelleme ve veri toplama hizmetleri de proje bütçesine dahil edilebilecektir. Dışarıdan alınacak hizmetlerin araştırma hedefleri bakımından zorunlu olması ve piyasa koşullarına uygun biçimde bütçelendirilmesi gerekecektir.

Araştırma amaçlı saha ziyaretleri, Türkiye ve Japonya’daki ortak araştırma toplantıları, laboratuvar ziyaretleri, proje geliştirme çalıştayları ve uluslararası fon başvurularının hazırlanması için gerekli sınırlı seyahat giderleri desteklenebilecektir. Japonya’ya gerçekleştirilecek araştırma ziyaretlerinde somut bir çalışma programı, ortak araştırma faaliyeti ve beklenen çıktı bulunması şartı aranacaktır.

Projelerde görev alacak lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin araştırma faaliyetlerine katılımını destekleyen giderlere de bütçede yer verilebilecektir. Öğrenci desteğinin niteliği ve ödeme yöntemi, yürürlükteki mevzuat ve üniversite düzenlemeleri çerçevesinde belirlenecektir.

Açık erişim yayın ücretleri ve bilimsel toplantı katılım giderleri, proje sonucunda ortaya çıkan ve TJU adresi taşıyan nitelikli çıktılar için desteklenebilecektir. Bununla birlikte, yayın ve konferans giderleri proje bütçesinin temel amacı haline getirilemeyecek ve toplam bütçenin sınırlı bir bölümünü oluşturacaktır.

Program kapsamında akademik personele düzenli maaş, ücret veya kişisel gelir niteliğinde ödeme yapılamayacaktır. Büyük ölçekli laboratuvar cihazları, bina, inşaat, tadilat ve genel altyapı yatırımları Seed Funding Programı kapsamı dışında tutulacaktır.

Temsil ve ağırlama giderleri, rutin eğitim faaliyetleri, ders materyalleri, genel ofis ekipmanları ve araştırma projesiyle doğrudan ilişkisi bulunmayan harcamalar desteklenmeyecektir. Üniversitenin mevcut imkanlarıyla karşılanabilecek standart bilgisayar, yazıcı, telefon ve benzeri genel kullanıma yönelik ekipman talepleri de özel ve güçlü bir bilimsel gerekçe bulunmadıkça proje bütçesine dahil edilmeyecektir.

Başvurular, yılda en az bir kez açılacak çağrılar yoluyla alınacaktır. İhtiyaç duyulması halinde Türkiye–Japonya ortak projeleri, genç araştırmacılar veya belirli tematik alanlar için ayrı çağrılar açılabilecektir. Başvuru dosyasında araştırma probleminin tanımı, projenin özgün değeri, yöntem, çalışma takvimi, araştırma ekibi, ayrıntılı bütçe, beklenen çıktılar, riskler ve proje sonrasında başvurulması planlanan dış fon programı açık biçimde gösterilecektir.

Projelerin bilimsel değerlendirmesi mümkün olduğunca alanında uzman bağımsız hakemler tarafından gerçekleştirilecektir. Türkiye–Japonya ortaklığı içeren projelerde Türk ve Japon hakemlerin birlikte görevlendirilmesi tercih edilebilecektir. Çıkar çatışması bulunan kişiler değerlendirme sürecine katılamayacaktır.

Başvuruların değerlendirilmesinde bilimsel kalite yüzde 30, yenilikçilik düzeyi yüzde 20, TJU’nun stratejik öncelikleriyle uyum yüzde 15, Türkiye–Japonya iş birliği potansiyeli yüzde 15, dış fon oluşturma ve daha büyük bir projeye dönüşme potansiyeli yüzde 10, araştırma ekibinin yeterliliği ise yüzde 10 ağırlığa sahip olacaktır.

Desteklenebilmek için başvuruların 100 üzerinden en az 70 puan alması gerekecektir. Bununla birlikte, 70 puanın üzerinde değerlendirilmiş olmak otomatik olarak destek hakkı doğurmayacak; projeler çağrı bütçesi, alanlar arasındaki denge, stratejik öncelikler ve hakem sıralamaları dikkate alınarak desteklenecektir.

Japon araştırmacılarla somut iş birliği içeren ve ilerleyen aşamalarda ortak araştırma projelerine, ortak yayınlara, araştırmacı hareketliliğine veya uluslararası fon başvurularına dönüşme potansiyeli bulunan projelere değerlendirme sürecinde öncelik verilecektir.

Seed Funding Programı’nın temel çıktısı, araştırmacının daha büyük ölçekli ve rekabetçi bir projeye geçiş yapmasını sağlayacak bilimsel altyapının oluşturulmasıdır. Bu kapsamda her projeden pilot veri seti, yöntem doğrulaması, fizibilite raporu, prototip, yazılım, algoritma, deneysel sonuç, saha verisi veya proje başvurusunda kullanılabilecek başka bir somut ön araştırma çıktısı üretmesi beklenecektir.

Projeler sonucunda SCI, SSCI veya AHCI kapsamındaki dergilerde yayın, uluslararası konferans bildirisi, kitap bölümü veya diğer nitelikli akademik yayınlar hazırlanması teşvik edilecektir. Uygulamalı ve teknoloji odaklı projelerde patent başvurusu, faydalı model, yazılım telifi, prototip, süreç tasarımı veya teknoloji doğrulama çıktıları da programın önemli başarı göstergeleri arasında kabul edilecektir.

Her proje ekibinden, proje süresi içinde veya projenin tamamlanmasını takip eden en geç 12 ay içerisinde TÜBİTAK, Horizon Europe, JST, JSPS, JICA, NEDO ya da uygun başka bir ulusal veya uluslararası fon programına en az bir proje başvurusu hazırlaması veya sunması beklenecektir. Başvurunun yapılmaması halinde proje yürütücüsünden gerekçeli bir açıklama ve alternatif bir dış fon geliştirme planı talep edilebilecektir.

Dış fon başvurusunun kabul edilmesi zorunlu bir başarı koşulu olmayacaktır. Bununla birlikte, nitelikli bir başvurunun hazırlanması, projenin Seed Funding Programı’nın temel amacına ulaştığını gösteren başlıca performans göstergelerinden biri olarak değerlendirilecektir.

Programın şeffaf, rekabetçi ve bilimsel esaslara dayalı biçimde yürütülmesi amacıyla bir Seed Funding Evaluation Committee oluşturulması önerilmektedir. Komiteye araştırmadan sorumlu rektör yardımcısının başkanlık etmesi; ilgili araştırma merkezlerinin müdürleri, farklı akademik alanlardan Türk ve Japon öğretim üyeleri ile gerektiğinde üniversite dışından bağımsız uzmanların komitede yer alması öngörülmektedir.

Komite; çağrı konularının ve bütçelerinin belirlenmesi, hakem süreçlerinin yürütülmesi, projelerin desteklenmesine ilişkin nihai önerilerin hazırlanması, gelişme raporlarının incelenmesi, proje değişikliklerinin değerlendirilmesi ve programın yıllık performansının izlenmesinden sorumlu olacaktır.

Programın idari ve mali süreçleri üniversitenin ilgili araştırma yönetimi birimi tarafından yürütülecektir. Proje yürütücülerinden ara dönem ve sonuç raporu alınacak; gerekli görülen durumlarda proje sunumları, izleme toplantıları veya yerinde incelemeler gerçekleştirilebilecektir.

Programın performansı yalnızca harcanan bütçe ve tamamlanan proje sayısı üzerinden değerlendirilmemelidir. Desteklenen projelerden üretilen pilot veriler, yayınlar, prototipler, patent başvuruları, Türkiye–Japonya ortaklıkları, öğrenci katılımı, yeni araştırma grupları ve dış fon başvuruları birlikte izlenmelidir.

Program düzeyinde yıllık olarak desteklenen proje sayısı, genç araştırmacıların oranı, Türkiye–Japonya ortak proje sayısı, hazırlanan dış fon başvurularının sayısı ve toplam bütçesi, kabul edilen dış fon projeleri, elde edilen dış fon miktarı, proje başına yayın ve fikri hak çıktıları ile Seed Funding desteğinin dış fona dönüşüm oranı raporlanacaktır.

Özellikle Tohum Desteği kapsamında sağlanan her bir birim mali kaynağın sonraki yıllarda ne ölçüde dış araştırma fonuna dönüştüğü izlenmelidir. Bu göstergenin programın kurumsal etkisinin değerlendirilmesinde temel ölçütlerden biri olması önerilmektedir.

Programın 2027 yılında yaklaşık 10 projeyle başlatılması, 2028 yılında 15, 2029 yılında 20, 2030 yılında 25 ve 2031 yılında 30 projeye ulaşması öngörülmektedir. Ancak proje sayısındaki artış otomatik bir büyüme hedefi olarak değerlendirilmemeli; program bütçesi, akademik personel sayısı, başvuruların bilimsel niteliği ve dış fonlara dönüşüm performansı dikkate alınarak yıllık olarak gözden geçirilmelidir.

İlk yıl için öngörülen 300.000 ABD doları karşılığı bütçe, üniversitenin başlangıç döneminde sınırlı sayıda ancak yüksek potansiyele sahip projelerin desteklenmesine tahsis edilecektir. Programın olgunlaşma döneminde yıllık bütçenin artırılması; ancak bu artışın dış fon başvurusu sayısı, kabul edilen projeler, uluslararası iş birlikleri ve bilimsel çıktı performansıyla ilişkilendirilmesi önerilmektedir.

Programın TJU’nun iki ülke tarafından kurulan özgün yapısını ve ortak araştırma misyonunu yansıtması amacıyla TJU Joint Research Seed Fund veya Türkiye–Japan Collaborative Research Seed Fund adlarından biri kullanılabilir. “Initial Research Support Program” ifadesi ise programın akademik ve idari belgelerdeki açıklayıcı alt başlığı olarak korunabilir. Programın temel yaklaşımı şu ilke ile ifade edilebilir:

“Japon araştırmacılarla iş birliği içeren ve ilerleyen aşamalarda ortak araştırma projelerine, ortak yayınlara, araştırmacı hareketliliğine veya uluslararası fon başvurularına dönüşme potansiyeli bulunan projelere öncelik verilir.”

Bu yaklaşım doğrultusunda Seed Funding Programı, yalnızca küçük ölçekli kurum içi araştırmaları finanse eden bir mekanizma olmayacaktır. Program; TJU’nun araştırma ekiplerinin oluşmasını, uluslararası ortaklıklarının geliştirilmesini, rekabetçi proje portföyünün büyütülmesini ve Türkiye–Japonya ortak araştırma ekosisteminin kurumsallaşmasını sağlayan temel araştırma araçlarından biri olarak yapılandırılacaktır.